Hamile İneğin Sütü Neden Kesilir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış
Hamile İneğin Sütü Neden Kesilir? Günlük Hayatta Karşılaştığımız Adaletsizlikler
İstanbul’un kalabalık sokaklarında yürürken ya da toplu taşıma araçlarında seyahat ederken, bazen dikkatimi çeken en küçük detaylar, büyük toplumsal soruları ortaya çıkarır. Geçenlerde bir sabah, metroda bir kadının omzunda çocuklarıyla birlikte sıkıştığını gördüm. Çocukları sürekli ağlıyor, kadının yüzünde ise yorgun bir ifade vardı. Birkaç durak sonra, benden önce inen bir adam rahatça yerini terk etti ve bu kadının zor anı devam etti. İşte bu tür sahneler, bana bir soruyu düşündürmeye başlattı: Toplumda bazıları neden “verimli” kabul edilirken, diğerleri “tükenmiş” ya da “verimsiz” olarak görülüyor?
Aslında, bu sorunun bir yansıması da hayvancılıkta karşılaştığımız bir durumu anımsatıyor: Hamile ineğin sütü neden kesilir? Bu basit görünen ama aslında toplumsal cinsiyet, iş gücü ve sosyal adaletle doğrudan ilişkili bir sorudur.
Toplumsal Cinsiyetin Rolü ve Hamile İnek
Süt veren bir ineğin hamileliği, genellikle o inek için bir işlevsel “dönem” olarak kabul edilir. Hamileliği süresince, sütü azalır veya tamamen kesilir çünkü doğum öncesi vücut başka bir enerjiye yönelir. Ama bu biyolojik süreç, sadece bir hayvanın yaşadığı fiziksel bir değişim değil, aynı zamanda toplumumuzda kadınların yaşadığı zorlukları da yansıtan bir semboldür.
Toplumsal cinsiyet bağlamında baktığımızda, hamile inek metaforu, kadınların toplumdaki iş gücüne dair nasıl değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. Kadınlar, tarihsel olarak, hem evdeki bakım işlerinin hem de iş gücünün “görünmeyen” kısmını üstlenmişlerdir. Tıpkı hamile inek gibi, kadınlar da sıklıkla toplum tarafından “verimli” oldukları dönemde birer iş gücü olarak değerlendirilir. Ancak bir çocuk sahibi olduklarında, ya da hamilelik sürecine girdiklerinde, toplumsal rollerine dair beklentiler değişir. Bu, kadınların iş gücü piyasasında karşılaştıkları ayrımcılığın bir yansımasıdır.
Çeşitlik ve Eşitsizlik: Kadınların ve Diğer Azınlıkların Durumu
Günümüzde kadınlar, her geçen gün toplumsal yaşamda daha fazla yer edinmeye başlasa da hala pek çok zorlukla karşılaşıyorlar. Birçok iş alanında, bir kadının hamilelik dönemi ya da çocuk bakım dönemi, iş gücü olarak değersizleştirilmektedir. Mesela, sokakta rastladığınız bir kadının üstlendiği rol, bazen sadece “çocuk doğuran” bir kadının kimliğiyle sınırlı kalıyor. İşyerlerinde ise kadınların maaşları, pozisyonları ve terfileri, toplumsal cinsiyet normlarına göre şekilleniyor.
Çeşitlik ise daha geniş bir toplumsal anlayışı gerektiriyor. Kadınların dışında, toplumda engelliler, etnik azınlıklar, yaşlılar ve göçmenler gibi gruplar da sistematik olarak dışlanıyorlar. Hamile ineğin sütü gibi, bu gruplar da toplum tarafından “verimli” olarak görülen bir dönemden geçtiklerinde ya da bir sorumluluk üstlendiklerinde daha çok zorlanıyorlar. İş gücü piyasasında, toplumsal normlara uyan bireyler “tam” insan olarak kabul edilirken, normlara uymayanlar çoğu zaman “verimsiz” ya da “başarısız” olarak etiketleniyor.
Sosyal Adalet ve Toplumdaki Değişim
Sosyal adaletin önemli bir öğesi, herkesin eşit fırsatlarla desteklenmesidir. Ancak toplumumuzda hâlâ birçok grup, doğuştan gelen farklılıkları nedeniyle fırsat eşitsizliğiyle karşılaşıyor. Hamile ineğin sütü kesildiğinde, toplumsal cinsiyet ve sınıf gibi faktörlerin etkisiyle, bu ineğin değerinin sorgulandığını görürüz. Kadınların ya da azınlık gruplarının değerinin, toplumsal kalıplara göre belirlendiği bir sistemde yaşıyoruz. Bu, sadece bir ekonomik sorun değil, aynı zamanda bir hak meselesidir.
Bu bağlamda, sadece kadınların değil, tüm toplumun daha adil bir şekilde değerlendirileceği bir döneme ihtiyacımız var. Kadınlar hamilelik ve çocuk bakımı gibi doğal süreçleri yaşadıklarında toplum tarafından dışlanmamalıdır. Tam tersine, bu süreçlerin bireylerin daha çok desteklenmesini ve bu bireylerin iş gücünde de değerli olduklarını göstermelidir.
Kendi Deneyimlerim: Sokakta ve İşyerinde Karşılaştığım Manzaralar
Bir sivil toplum kuruluşunda çalışırken, kadınların iş yerlerindeki durumlarını gözlemliyorum. Çoğu zaman hamile kadınlar, işyerlerinde küçük ayrımcılıklara uğruyor. Bu, doğrudan bir iş gücü meselesi olmanın yanı sıra, toplumsal cinsiyetin bir yansımasıdır. Kadınların işyerindeki varlıkları, bir dönemde “verimli” olup başka bir dönemde “tükenmiş” olarak görülmeleriyle çelişiyor. Bu kadınlar, sadece kendi doğalarını yaşamıyorlar, aynı zamanda sistemin dışladığı ve “verimsiz” saydığı bireyler haline geliyorlar.
Öte yandan, sokakta, alışveriş merkezlerinde ya da işyerinde karşılaştığım diğer gruplar da benzer şekilde dışlanıyorlar. Engelli bireyler, etnik azınlıklar ve yaşlılar, toplumsal normlar tarafından genellikle “verimsiz” kabul ediliyorlar. Fakat onların da topluma sundukları değer çok büyük. Ve eğer toplum, kadınlar ve diğer gruplar için daha eşitlikçi bir perspektife sahip olursa, bu tür dışlayıcı kalıplardan çok daha sağlıklı bir sistem çıkar.
Sonuç: Sütü Kesilen Kadınlar, Dışlananlar ve Toplumsal Değişim
Hamile ineğin sütü neden kesilir? sorusu, sadece biyolojik bir durumdan daha fazlasını ifade eder. Bu soru, toplumun bazı grupları nasıl dışladığını, değersizleştirdiğini ve sonuç olarak onları sistemden dışladığını gösteren bir metafordur. Kadınlar ve azınlık gruplarının yaşadığı bu eşitsizlikler, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet konularında ciddi sorunları gözler önüne seriyor.
Toplum olarak, daha eşitlikçi bir yapıya sahip olabilmek için, herkesin katkılarını eşit şekilde değerlendirmeyi öğrenmemiz gerekiyor. Her birey, kendi değerini sadece doğurganlığına, yaşına veya toplumsal normlara göre değil, topluma sundukları katkılara göre almalı. Toplumda adaletin sağlanabilmesi için bu bakış açısının değişmesi gerekiyor.